Çelik, yüksek sıcaklıkta taşıma kapasitesini hızla kaybeder. Pasif yangın koruma kaplamalarının amacı bu kaybı geciktirerek yapının hedeflenen süre boyunca ayakta kalmasını sağlamaktır.
Çalışma prensibi
İntümesan kaplama normal koşullarda ince bir boya katmanıdır. Yangın sıcaklığında genleşerek yalıtkan bir karbon tabakası oluşturur ve çelik elemanın ısınma hızını düşürür. Sistem tek katmandan ibaret değildir; projeye göre astar, intümesan kat ve uygun son kat birlikte çalışır.
Hedef dayanım süresi
Gerekli süre projenin yangın tasarımıyla belirlenir ve dakika cinsinden ifade edilir. R30 otuz dakikayı, R120 yüz yirmi dakikayı gösterir. Süre arttıkça gereken kaplama kalınlığı da artar.
Kesit faktörü belirleyicidir
Aynı hedef süre için her elemana aynı kalınlık uygulanmaz. Belirleyici parametre kesit faktörüdür; elemanın yangına maruz çevresinin kesit alanına oranı olarak hesaplanır ve Hp/A ile gösterilir.
Yüksek kesit faktörlü elemanlar, yani ince cidarlı ve geniş yüzeyli profiller, daha hızlı ısınır ve daha kalın kaplama ister. Bu nedenle teklif aşamasında eleman listesi ve kesit bilgisi paylaşılması gerekir.
Kritik sıcaklık ve yükleme tablosu
Kalınlık hesabında üçüncü değişken kritik çelik sıcaklığıdır. Elemanın taşıdığı yüke bağlı olarak belirlenen bu sıcaklık, ürün üreticisinin onaylı yükleme tablosuyla birlikte değerlendirilir ve gerekli kuru film kalınlığı bulunur.
Nihai sistem, ürün üreticisinin test ve ETA dokümanları ile müşteri şartnamesiyle doğrulanır. Proje ve ürün onayına bağlı olarak EN 13381-8, EN 13501-2 ve ilgili yangın tasarım şartları dikkate alınır.
Uygulama kaydı
Yangın koruma uygulamasında kayıt, korozyon korumasından daha kritiktir. Kat kalınlığı, kürlenme koşulları, mesh veya armatür gereksinimi ve final ölçümler kayıt altına alınır; bu kayıtlar yapı ruhsat sürecinde talep edilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her projede sözleşme, müşteri şartnamesi, boya üreticisi dokümanları ve güncel standart baskıları esas alınır.